Steven Weinberg, ‘meest gewenste kind van Europa’, vertelt over jeugdherinneringen in Laren

Steven Weinberg, ‘meest gewenste

kind van Europa’, vertelt over

jeugdherinneringen in Laren

Steven Weinberg zal op donderdag 25 oktober 2018 in de Lindenhoeve, centrum van de Historische Kring Laren (HKL), vertellen over en voorlezen uit zijn pas verschenen boek De Merken. De avond begint om  20.00 uur, inloop is mogelijk vanaf 19.30 uur. Adres: Burgemeester van Nispenstraat 29, Laren.

Het ‘oorlogsnummer’ van het Kwartaalbericht van de HKL (nr. /2018-2) besteedde veel aandacht aan De Merken. Oud-docent biologie Steven Weinberg, geboren op 22 oktober 1946 in Laren, vertelt dat hij in Laren een gelukkige jeugd had. Hij heeft zijn boek in korte hoofdstukken op originele wijze opgehangen aan verdwenen of nog bestaande merken, zoals Raleigh, Vim, Fyffes, Ripolin en King. Zijn daaraan verbonden herinneringen, mede in verband met spaaracties voor plaatjes en/of boekjes, zullen ook bij tijdgenoten makkelijk kunnen opkomen. Het boek bestrijkt de periode 1946 -1968, van Stevens geboorte tot zijn studententijd in Amsterdam.

Meest gewenste kind

Steven noemt zichzelf in zijn boek ‘het meest gewenste kind van Europa, het nieuwe begin van zijn ouders’. Die ouders waren Edgar Weinberg (Breslau, 1910 – Laren, 1994) en Ella Weinberg-Meijer (Amsterdam, 1911 - Laren, 1997). Zij zaten in 1943 en 1944 ondergedoken op een zolder van het huis met adres Bijenstand 1 te Laren, maar Ella heette toen nog Schöndorff-Meijer, getrouwd met Kurt Schöndorff. Tot 16 februari 1944, toen zij verraden werden, zaten het echtpaar Schöndorff en Edgar Weinberg op de zolder, het echtpaar Kattenburg zat elders in het huis. Toen ze opgepakt werden, wist Ella Schöndorff te ontsnappen. De Duitsers transporteerden de anderen naar Auschwitz.  Na de bevrijding bleek alleen Edgar Weinberg het kamp overleefd te hebben. In november 1945 vond hij Ella Schöndorff, met haar zoontje Rolf (7 jaar), in Laren terug. Hij moest haar vertellen dat haar man Auschwitz niet overleefd had. Waarom ze bij elkaar bleven, ook al had Edgar aanvankelijk andere plannen, beschrijft hun zoon Steven in het eerste hoofdstuk van De Merken, met de titel Raleigh.

Intens gelukkig

De laatste zinnen van zijn boek zijn: ‘Kennen kinderen van nu nog wel die mogelijkheid om te dromen? Of het genot van ouders die de tijd voor je nemen samen iets te doen? Terugkijkend op een lange rij van merken ontdek ik hoe intens gelukkig ik toen ben geweest. En nu nog steeds ben.’ 

Steven bezocht in Laren de Gooise School en de Montessorischool. Hij zat twee jaar op het Nieuwe Lyceum in Hilversum. In 1960 verhuisde hij met zijn ouders naar Frankijk. Teruggekeerd in Laren, begon hij in 1967 zijn studie biologie aan de Universiteit van Amsterdam, alwaar hij in 1974 afstudeerde en in 1979 cum laude promoveerde op de resultaten van onderwater-onderzoek in de Middellandse Zee. Van 1982 tot zijn pensioen in 2010 doceerde hij biologie aan de Europese School te Luxemburg, waar hij nog steeds woont.

Uit de periode 1946-1960 komen in het boek verschillende gebeurtenissen en avonturen aan bod die zich afspelen in Laren en die gaan over de band met zijn ouders, broer, klasgenoten, vrienden en vriendinnen, de angsten en vreugdes van het opgroeien, zijn fascinatie met de natuur en het zoeken naar de grote liefde. De levenslust spat van de pagina’s, als bewijs dat het nieuwe begin van zijn ouders een overwinning betekende op de ellende van de oorlog.

Op 25 oktober kunnen we er Steven Weinberg zelf over horen.

Het boek zal na de lezing te koop zijn in de Lindenhoeve (€ 19,95).

Historische Kring kijkt terug op mooi weekend

De Historische King Laren kijkt (HKL) terug op een mooi weekend, met de vrijwilligersavond, de Open Monumentendag en de INmarkt.

Namens de HKL hield Frans Bierlaagh van de Broederschap van Sint Jan op de vrijwilligersavond een interessante lezing met op schermen geprojecteerde foto’s van de grote diversiteit aan erepoorten die er in de loop der jaren door vele vrijwilligers gemaakt is. Deze inleiding zal in het voorjaar van 2019 in uitgebreide vorm herhaald worden in de Lindenhoeve, het centrum van de HKL.

Open Monumentendag stond voor de HKL vooral in het teken van een door Leo Janssen geleide quiz over de Sint Jansprocessie, gekoppeld aan de tentoonstelling over Rooms-Katholiek Laren die nog het hele jaar te zien is in de Lindenhoeve. Er waren zo’n kleine twintig personen op afgekomen. Janssen is auteur van enkele boeken over de processie. Zijn vragen waren een leuke mix van serieus en lichtvoetig, zoals: op welke hoek stond deze NSB’er? Waar help Sint Janskruid tegen? Hoe heette de moeder van Johannes de Doper? Wie schilderde “Processie in de velde”?

’s Middags konden geïnteresseerden van leden van de Broederschap uitleg krijgen over de verschillende objecten die op de tentoonstelling gewijd zijn aan de processie.

Omdat de stand van de HKL op de INmarkt voor het Brinkhuis naast de brandweer was geplaatst, had de HKL besloten speciaal het geschiedenisthema “brandweer” te belichten. Naast de historische boeken lagen er exemplaren van een in een vurig brandweerrood uitgevoerd themanummer van het Kwartaalbericht, verschenen in 2003 ter gelegenheid van 75 jaar brandweer. Verder was er een doorlopende videofilm over de brandweer te zien. Belangstellenden konden boeken en ansichtkaarten kopen uit het onderdeel van de collectie dat de HKL daar voor beschikbaar heeft en waarvan exemplaren in de marktkraam waren uitgestald.

Beelden van quiz over de Sint Jans processie door Leo Janssen op Open Monumenten Dag, zaterdag 8 september (foto’s: Wim Keizer)

     

De kraam van de HKL op de INmarkt, zondag 9 september (foto: Rineke Ooijkaas)

Open Monumenten Dag

Zaterdag 8 september vindt weer de landelijke Open Monumenten Dag plaats. 

Dit keer met het thema 'IN EUROPA'.

Via de onderstaande link komt u bij onze folder over de Open Monumenten Dag 2018 in Laren.

 https://www.schaapherder.nl/wp-content/uploads/2018/08/2245-HKL_Folder_OMD2018-03a.pdf

“Werken in archief Historische King Laren geeft veel voldoening”

V.l.n.r.:  Ingeborg Capitain, Bep de Boer en Gerard Morsink

De Historische Kring Laren (HKL) is op zoek naar nieuwe vrijwilligers voor zijn archief in historisch centrum De Lindenhoeve. Wie er zin in heeft de huidige ploeg te versterken, is van harte welkom, want er is veel te doen. “Werken in het archief van de HKL geeft veel voldoening,” zegt Ingeborg Capitain, die als HKL-vrijwilliger actief is om bij te dragen aan het bewaren, bestuderen en etaleren van de geschiedenis van Laren. Zij is opgegroeid in Laren, is er ook getrouwd en heeft er gewerkt. Na vervolgens periodes gewoond te hebben in het Brabantse Oisterwijk en in Amsterdam, kwam zij begin 2017 terug in Laren. Zij zegt: “Het is er altijd al geweest, maar eigenlijk pas de laatste jaren realiseerde ik me hoe ongelofelijk mooi Laren toch is en dat het veel te bieden heeft. Ik deed in Amsterdam ook al vrijwilligerswerk en het leek me leuk om dat in Laren voort te zetten en ik heb me aangemeld bij de HKL. Uiteindelijk doe je vrijwilligerswerk altijd voor jezelf; jij bent tenslotte degene die er voldoening uit haalt en dat maakt dat je het doet. De voldoening die ik er uit haal is dat ik door de werkzaamheden in het archief zoveel meer te weten kom over de geschiedenis van Laren als dorp, maar ook van de voormalige bewoners, het ontstaan van de Erfgooiers, om maar een paar voorbeelden te noemen.”

Hart HKL

Het archief kan gerust “het hart” van de HKL genoemd worden, want om geschiedenis te kunnen bestuderen en etaleren moet er natuurlijk wel historisch materiaal verzameld zijn en worden. En moet dat materiaal ook nog kunnen worden teruggevonden. Pionier van het archief en ook actief als redactielid van het periodiek van de HKL, het Kwartaalbericht, is Bep de Boer. “Ik ben begonnen met het archief toen de Lindenhoeve ‘klaar was voor gebruik’. Dat was in 2001. Op de deel was nog niets en daar stond één grote tafel. Op die tafel lag een enorme verzameling van spullen die de leden hadden geschonken. Alles lag door elkaar. Dus ben ik in het najaar van 2001 begonnen met uitzoeken. Door met archiefdozen van A tot en met Z alles op een rijtje te zetten en te vullen met de juiste letter is het archief geworden wat het nu is,” vertelt Bep, die er aan toevoegt in Zutphen nog een paar dagen in het  gemeentearchief meegedraaid te hebben om te weten te komen hoe een archief functioneert. ”Later kregen we er drie bureaus bij en kwam er ook computerapparatuur met scanners om foto’s en ansichtkaarten te kunnen digitaliseren.” Bep houdt, geordend op jaren, ook een hele reeks mappen met krantenknipsels over Laren bij, die mede de basis vormen voor zijn redactionele bezigheden, zoals pas geleden nog over onderduikers in de Tweede Wereldoorlog of de criminaliteit in Laren in 1931.

Foto’s scannen

Op de Beeldbank van de HKL-website, die de komende tijd gemoderniseerd zal worden, zijn de eerste resultaten te zien van de fotoscanwerkzaamheden. Gerard Morsink heeft zich hierop toegelegd. Hij is geboren en getogen Laarder en laat enthousiast foto’s zien die hij bij z’n werkzaamheden tegenkwam. Zoals de boerderij aan de Smeekweg waar hij vroeger gewoond heeft, een foto van de Sint Jansprocessie op de Hilversumseweg met villa Vita Nuova in de verte (nog zonder snelweg A1) en een foto van (nu) oude auto’s op de Rijksweg. Gerard vertelt: “Het is leuk om hiermee bezig te zijn, omdat je verbanden kunt leggen.“ Zo zag hij op een foto dat de kruising bij het Bonte Paard er vroeger anders uitzag dan nu en schreef hij daar een artikel over voor het Kwartaalbericht. “Je zou eigenlijk elke week iets uit het archief moeten halen en daar aandacht aan besteden, ‘het juweeltje van de week’ of zoiets.”

Auto’s op de Rijksweg, midden jaren dertig, ter hoogte van de Witte Bergen. Waar de weg ligt op de foto, is nu de middenberm van de A1. De foto is genomen op het grondgebied van Eemnes in de richting van Laren. Waar rechts de bomen ophouden, begint Laren ongeveer.

Elke dag meer geschiedenis

In het hart van de HKL is veel werk te doen. Elke dag komt er geschiedenis bij die bewaard en geordend moet worden. De ontsluiting gebeurt inmiddels via een uitgebreide index in Excel op basis van een rubrieksindeling voor archieven. Behalve boeken, knipsels en divers audiovisueel materiaal hebben ook voorwerpen de aandacht. Bep de Boer maakt daar foto’s van, zodat ze ook digitaal bewaard kunnen worden.

Meer werk

De HKL kreeg onlangs het archief van de bekende Laarder Ernst Wortel erbij. Ingeborg is begonnen dat op te bergen en te ordenen, maar ook in het eigen archief is veel werk te doen. Wie een steentje bij wil dragen is van harte welkom. Om verschillende redenen, zoals overlijden en ziekte, is de ploeg kleiner geworden. Ingeborg zegt: “Als we de voortgang willen continueren moeten er zeker mensen bijkomen (het liefst ook met enige computerkennis) en ik denk dat we ook ons best moeten doen om duidelijk te maken dat de HKL in zijn algemeenheid en het archief in het bijzonder een plek is waar een ieder, jong of oud, die de schoonheid van Laren ziet en wil uitdragen (en behouden uiteraard) welkom is.” Ook Bep en Gerard vinden dat het archief extra handen en hersens goed kan gebruiken. 

Wie zin heeft mee te doen, kan zich melden bij HKL-bestuurslid Thijmen van der Zwaan, telefonisch op 06 21 97 05 02 of via zijn e-mailadres th.zwaan@gmail.com

Frank van Dijk schenkt filmpjes aan Historische Kring Laren

Frank van Dijk, die na een periode van veertien jaar op 1 september 2015 afscheid nam als waard van café t’ Bonte Paard, heeft een grote hoeveelheid filmmateriaal over Laren geschonken aan de Historische Kring Laren (HKL). Het gaat om zo’n zeventig filmpjes van elk een uur met alle ongesorteerde opnamen die in 2007 gebruikt zijn om de dvd ‘Laren in beeld; de mooiste gemeente van Nederland!’ van te maken. De HKL is zeer verheugd over de schenking.

Rob Ramselaar, die als vrijwilliger van de HKL de filmpjes gedigitaliseerd heeft, zegt: ‘Het gaat om ruw materiaal, Frank van Dijk heeft destijds alles wat los en vast zit laten filmen. Er staan heel veel interessante dingen op.’ Hij noemt onder andere: poorten bouwen ten behoeve van de Sint Jansprocessie, de voorbereiding in de Basiliek voor de processie, Kunst op de Brink, de kermis in Laren, de Speeltuinvereniging Ons Genoegen, de opbouw van de Poffertjeskraam, piekiesmarkt op Koningsdag, de Sinterklaasoptocht, het carnaval, diverse interviews met al of niet bekende Laarders, diverse bedrijven en horecagelegenheden, verschillende verenigingen en de natuur in en om Laren.

Van Dijk meldt: ‘Ik was veertien jaar waard van een kroeg met allure en ik heb die dvd in 6000 exemplaren laten verspreiden door heel Laren. Elk adres heeft er een gekregen. Ik vond het jammer om de onderliggende filmpjes weg te gooien en de HKL leek mij er een heel passende plek voor.’

De filmpjes plus de gedigitaliseerde versies worden bewaard in de Lindenhoeve, het historisch centrum van de HKL. Onderzocht wordt hoe ze daar te bekijken zijn. De HKL is ook bezig met voorbereidingen om thuis raadplegen van gedigitaliseerde films en foto’s meer en beter mogelijk te maken dan nu het geval is.

De Lindenhoeve, Burgemeester Van Nispenstraat 29, is elke zaterdagmiddag geopend van 14.00 tot 16.00 uur. Daarnaast elke derde donderdagavond van de maand, van 19.00 tot 21.00 uur.