Column van de voorzitter

Dit bijzondere jaar is voor ons extra  spannend…

Op 1 januari lagen er maar liefst driehonderdzesenzestig dagen vóór ons. Eén extra dag dit jaar om fijne en inspirerende dingen te doen, om stil te staan bij of met onze dierbaren, bij dromen en wensen! Van harte hopen wij dat het een mooi jaar voor u zal worden.
Antoinetty van den Brink, voorzitter



Een schrikkeljaar, wat is dat nou precies? Ik zat tijdens een schrikkeljaar op dansles en kan me herinneren dat wij de jongens mochten vragen in plaats van andersom. Of ik daar blij mee was? Nee, het was doodeng. Je moest de hele zaal oversteken om juist die ene jongen eruit te pikken waar je al van zat te hopen - in het niet-schrikkeljaar - dat hij jóu zou vragen. Het initiatief lag nu bij de meisjes, maar zou ik wel op tijd aan de overkant zijn? Er waren meer kapers op de kust. Ik begreep hoe moeilijk het voor de jongens iedere keer was om ‘dat hele eind’ over te steken. Ook de meest stoer uitziende jongens zullen wel eens buikpijn daarvan hebben gehad. Een blauwtje lopen omdat een ander sneller was dan jij en dat nog vóór je hem of haar gesproken had…

Wat is precies een schrikkeljaar en waarom bestaat dat? Een klein stukje geschiedenis: de toevoeging van één dag om de vier jaar - 29 februari - wordt gedaan om het verschil tussen onze Gregoriaanse kalender en de maankalender weg te werken. Een normaal jaar telt volgens onze kalender 365 dagen, maar het kost de aarde 5 uur, 48 minuten en 46 seconden langer om rond de zon te draaien.
Om dat te compenseren voerde Julius Caesar op het einde van de laatste maand van het jaar - toen nog februari! - een schrikkeldag in. Het plan van Caesar was dat elk jaar dat deelbaar is door vier een schrikkeljaar zou worden, maar dat resulteerde in een teveel aan schrikkeldagen waarop de maankalender en de Romeinse kalender niet meer met elkaar overeen kwamen. Het duurde nog tot 1582 alvorens er met de invoering van de Gregoriaanse kalender een oplossing kwam. Er bestaat zelfs een schrikkelseconde… Die wordt om de paar jaar bijgevoegd om de atoomklok te synchroniseren met het ronddraaien van de aarde.
Deze wijsheid haalde ik natuurlijk van internet, want hoewel ‘men’ zegt dat vrouwen meer bijdehand zijn - zéker in een schrikkeljaar - word je niet met deze kennis geboren.
Heeft dit iets met de geschiedenis van Laren te maken? Ja, alles. Het geeft ons vierentwintig hele uren extra om van ons prachtige dorp en zijn historie te genieten. Dat we dat op een eigentijdse wijze proberen te doen, spreekt voor zich.

Dit bijzondere jaar is voor ons extra spannend: we starten met een digitale tentoonstelling. Het onderwerp is: de geschiedenis van de zorg in Laren. En, die begint natuurlijk bij geboorte! Dat bij die gebeurtenis dames een hoofdrol spelen is toeval (). Naast de moeders namelijk, zijn ook de bakers en de vroedvrouwen belangrijk. Grootmoeders laat ik maar even buiten de kraamkamer…
De digitale tentoonstelling zal om de paar maanden aangepast worden. Ná alles rond geboorte, kijken we naar huisartsen, apotheken, fysiotherapeuten en zorginstellingen (waar we er van oudsher veel van hebben). Dit alles onder de bezielende leiding van ons bestuurslid Annemarie Hessing-Armbrust bijgestaan door Wim Keizer. Het spreekt vanzelf dat de archiefmedewerkers en internet-coryfeeën die we in ons midden hebben veel bijdragen leveren. Spannend!

En last-but-not-least: de uitvoering van het Kwartaalbericht zoals u dat op dit moment in handen heeft! We kondigden het aan in het vorige nummer. Nu kunnen we pas beoordelen hoe het eruit ziet. Onze (vrijwillige) vormgever Hans Schaapherder heeft - uiteraard samen met de redactie - (weer) zijn uiterste best gedaan!

2016 is al een maandje ‘onderweg’, toch wil ik alsnog de hoop uitspreken dat de Historische Kring mét u er een historisch, extra lang jaar van gaat maken!

Noot redactie: enige vergelijking met onze voorzitter berust op louter toeval :-)
De originele illustratie van Bob Satterhof (1875-1958) werd reeds op 23 december 1903 in de Amerikaanse krant Tacoma Times gepubliceerd. Bron: Wikimedia.

Column van de voorzitter

Wat vliegt de tijd! Soms lijkt het wel of een kwartaal steeds minder dagen heeft. En wat gebeurt er veel…

2015, een lustrumjaar voor de Historische Kring Laren. Een jaar waar we achterom keken - dat doe je meestal als historische kring - maar nu vooral ook vooruit. Hoe gaan we de jaren die voor ons liggen invullen? Hoe kunnen we het onze leden naar de zin maken? Waar ligt het accent en waar is behoefte aan? Vragen die we onszelf stelden na vijfendertig jaar Kring. Vragen staat vrij, maar je moet ook proberen met een antwoord te komen en met dat antwoord kunnen leven… Juist omdat we ons vragen stellen, is er veel in beweging. U leest er elders in dit Kwartaalbericht over. Ons bestuurslid Timo Smit legt uit waar we mee aan de gang willen gaan. Het is eng om begaande paden te verlaten, maar bij het inslaan van deze nieuwe weg hopen we ook op uw respons. Waar kunnen we bijsturen? Waar gas geven of even op de rem? Gaat u mee op deze nieuwe route en houden we elkaar bij de hand?
Antoinetty van den Brink, voorzitter

2015, een jaar waarin het Larens kastaltaar na ongeveer een eeuw weer terugkeerde naar Laren. Het staat ‘te kijk’ in het Raadhuis. Een prachtige plek, waar het altaartje - door een kenner geschat uit ± 1795 - prachtig tot zijn recht komt. Er hoort een verhaal bij. Een verhaal van ruim twee eeuwen. Dat gaan we optekenen en publiceren. ‘Maar nu even niet’. Waarschijnlijk zal dat in de loop van volgend jaar worden voor we alles boven tafel hebben. Van dit soort altaartjes bestaan er in heel Nederland maar vier, waarvan die van Laren bijzonder is omdat het een op zichzelf staand meubel is en niet geïntegreerd in een groter geheel. De katholieken mochten hun erediensten niet houden in het openbaar. Zo ontstonden de zogenaamde schuil- of schuurkerken. Het belijden van je geloof was - ook toen al - niet zo voor de hand liggend. We herinneren ons allemaal verhalen uit de Tweede Wereldoorlog. De Jodenvervolging. De vervolging van zigeuners. Ook zij waren op de vlucht. Een onderwerp dat vandaag de dag in iedere krant of andere mediavorm wordt besproken. We maakten het allemaal al een keer mee. Wegkijken kan niet meer. We weten van de bewoners van het azc, we zien de vluchtelingen in de Klaas Bouthal en in de vele andere opvangcentra in Nederland. We zien de ontheemden en reiken deze de hand. Een klein dorp met een kleine opvang, maar voor de individuele mens maakt het groot verschil. Zal men zich over vijftig jaar verbazen bij het lezen van de historische verslagen? Verbazing of verbijstering? De tijd zal het leren. Wat we nu doen voor de toekomst van velen zal de loop van de geschiedenis mede bepalen.

2015, het jaar waarin we het ledenaantal stabiel konden houden. Door de vergrijzing verloren we veel leden, maar gelukkig zijn er ook nieuwe belangstellenden bijgekomen. We zijn daar heel blij mee! Maar, er kan altijd een schepje bovenop! In de Lindenhoeve liggen zogenaamde cadeaubonnen om als attentie weg te geven bij een verjaardag, namens Sinterklaas of de Kerstman. Voor vijftien euro heeft u een leuk cadeau. Een bloemetje is al gauw duurder én, maar liefst vier keer per jaar valt het kwartaalbericht op de mat van de gelukkige ontvanger!

2015, het jaar waar we besloten om te kijken naar een andere vorm van aanbieden van tentoonstellingen en waar we ook gesprekken voerden over het Kwartaalbericht. Nee, het blijft net zo goed als nu - het wordt zelfs steeds beter en de complimenten worden bescheiden maar dankbaar in ontvangst genomen - maar we willen méér. Kleur bijvoorbeeld of meer pagina’s. Wensen zijn er genoeg, maar het moet enerzijds betaalbaar blijven en anderzijds mag het niet inboeten aan kwaliteit. Het zou zó maar kunnen dat het volgende Kwartaalbericht er anders uitziet. Bij wijze van proef om daarna een besluit te nemen.

2015, zoals u ziet, is ook een jaar van veranderingen. Van aanpassingen. Je kunt nu eenmaal niet stil blijven staan. Geschiedenis is (in) beweging en de Historische Kring beweegt mee. Het was een historisch en zinvol jaar!

Column van de voorzitter

In het oudste dorp van het Gooi gebeurt heel veel…

Langzaam werd het stil in het dorp: we hadden (sinds het uitkomen van het vorige kwartaalbericht) de ingetogen 4 mei- en opgetogen 5 mei-vieringen, de gecombineerde Atelierroute - een kunstenaarsdorp waardig -, Art Laren op de veelbesproken Brink, de met Laren onlosmakelijk verbonden Sint Jansprocessie en als finale de kermis.

De kermis die bij Sint Jan hoort, zoals een boer bij zijn akker. De kerkmis of kerke-misse was van oorsprong een jaarmarkt ter gelegenheid van een inwijdingsfeest. De wijding van de parochiekerk en meestal dus van de patroonheilige. De bevolking trok er dan massaal op uit! Zowel in devotie (processie) als in vermaak (kermis). Deze keer had onze kermis zelfs twee Larense vlaggen, hoog in de warme blauwe lucht. Dat ze op hun kop hingen, daar maalde slechts een paar mensen over. Een mogelijkheid was wel dat er voeding werd gegeven aan nóg een betekenis van de S van Laren: de S van kermis!

In het oudste dorp van het Gooi gebeurt heel veel. Over de oude(re) geschiedenis leest u in dit volle kwartaalbericht weer heel veel interessants: de Brinkdorpen, de overstromingen en daarmee de rol van de Biezem, bekende personen die in Laren woonden, zoals deze keer Louis Couperus. Ook Cornelis van den Brink, een van de oprichters van Van den Brink & Campman, komt aan bod en het boek ‘100 erflaters’. Van den Brink is één van de honderd personen die beschreven worden in het boek. Honderd mensen, man en vrouw, die voor de streek tussen Vecht en Eem zo een belangrijke rol hebben gespeeld. En uiteraard ontbreken in het kwartaalbericht de schilders nooit. Deze keer Salomon (Simon) Garf en het vervolgverhaal over Tony Offermans. Ook worden we weer meegenomen naar de interessante historie van de Erfgooiers.

Oud of nieuw, geschiedenis wordt volop geschreven en beschreven! Keer op keer. Afgelopen 4 mei-viering was bijzonder omdat het de zeventigste keer was na beëindiging van de Tweede Wereldoorlog, evenals de viering dáárvan. En zo zal 21 juni 2015 de boeken in gaan als een van de natste Sint Jansprocessies! Het is te hopen dat de pakken van de broedermeesters vóór volgend jaar droog zijn! De bruidjes die droomden over het lopen in hun mooie witte jurkjes hadden ook niet bedacht dat ze volop in het plastic zouden gaan en met natte en vooral koude voetjes terug zouden komen. De opening van de kermis daarentegen gaat de geschiedenis in als een van de heetste! Midden in een hittegolf de attracties opzetten… Logisch dat een vlag daar ondersteboven van is! Aan de lange succesvolle historie van MCC is rond diezelfde datum ook een behoorlijke knauw toegebracht. Ze zijn na ruim tachtig jaar van hun ‘geboortegrond’ afgezet. Ik hoop zo van harte dat op het moment dat dit kwartaalbericht bij u op de mat valt, voor deze oer-Larense vereniging een oplossing is gekomen. Dit soort dramatische geschiedenismomenten willen we liever niet te vaak in het archief opnemen! Temeer daar er eveneens een instituut bij betrokken is waarvan we vorig jaar de honderdste verjaardag in Laren vierden. Ook in een klein dorp spelen grote zaken, maar met zijn allen proberen we toch met respect naar elkaar toe mooie dingen te laten gebeuren.

Dingen die allemaal in de (al dan niet digitale) hangmappen van de Historische Kring terecht komen. We documenteren, bestuderen en zo mogelijk etaleren de geschiedenis van Laren: die van toen én nu! Want als u deze column leest, is het schrijven ervan al weer geschiedenis.

Antoinetty van den Brink, voorzitter

Lees het complete artikel in Kwartaalbericht 133, te koop bij de Historische Kring Laren, of wordt lid en ontvang uw gedrukte exemplaar 4 keer per jaar thuis.

Over presteren gesproken…

Het Kwartaalbericht dat traditioneel in het voorjaarsnummer de Tweede Wereldoorlog als onderwerp heeft, ligt voor u.

Keer op keer wordt het Kwartaalbericht verbeterd. Alle complimenten aan de redactie die dit met veel zorg ieder kwartaal weer opbrengt! En of we de kleur kunnen handhaven? We gaan kijken of dat financieel haalbaar is. Hier geldt letterlijk: Hoe meer zielen hoe meer vreugd, want als we méér donateurs hebben die het Kwartaalbericht lezen, dan kunnen we ook méér uitgeven aan de presentatie daarvan…