Home HKL

vrijdag 30 oktober 2015

Pandelaar



De naam Pandelaar klinkt bij een Laarder bekend in de oren. Een naam die sterk is verbonden aan de plaatselijke horeca. Het is een oud geslacht dat al eeuwen in Laren woont. In oude archiefstukken ben ik wel eens een ‘Pangelaar’ tegengekomen maar dat werd later het voor ons bekende Pandelaar. Soms vraag ik me af, waar komt die naam vandaan en wat betekent die naam?

Bep (G.L.) De Boer

Effe Tussedeur


Veur ‘k over wat aorst begin, binne jullie nog in de neng weze kijke of de knolle al opkwamme? Nee, nou ik wel hoor. Ze staen wel niet zo dik, mar je kanne niet alles emme. Jao en zo gaet de tijd mar deur, daer he-je zo gauw gin arreg in, mar ’t is toch alweer naejaor. Ik schruk verleje week zondag-emarrege wel toen ‘k ’t blaodje van de klender ofscheurde, eenentweintig september sting d’r op en dan is ’t ebeurd met de zomer. Jao, ik ad ’t kanne wete want de spreeuve warre al lang an ’t vergaodere in de bome. Zok tekeer gaen toch. Moeder zee vroger, je hove de waslijn gineens uyt te schere, want je laokes en slope zitten zo weer onger de smerighaad. Mar al is ’t nou naejaor, d’r kanne nog genog mooie daoge komme. Meschien krijge we wel ’n mooi aerepelzomertje afferan. Jao ik weet wel dat ’r nou minse binne dee daer om lache motte, mar zo neumde ze dat vroger. Je zagge dan dat ’r in de neng en in ’t aaiveld overal aerepels erooid wurde, en net zo good as dat we hellepe moste met roggebeinde, moste we ok ellepe met aerepels rooie. Vaoder zette de stamme euyt, en wij raope, en as de schepselmangde vol was, dan leeggooie in de zak en weer deurgaen. Om dree uur koffie drinke in ’t sonnetje teuge ’t bossie an, balletje d’r bij ,en mar praote onger mekaor of de bouw mee of teuge vul. ’t Is gin wonger dat tie schilders van vroger daer graeg mooie schulderije van maokte. 

Mar nou wat aorst, ik et eleze dat ze de st. Janstraet en nog ’n brokkie van de brink wulle ofsleuyte veur ’t verkeer, omdat ze dee ok opknappe wulle. Zal me dat effe ’n rust geve daer, want nou ka-je d’r kwaonig lope, laet staen fietse. ’s Zaterdags is t’r helemaol gin beginne meer an, dan is ’t zeuyver waeghalserij om an der aore kangt van de straet te komme. Je kanne me gelove of niet, mar ik wast ’r zelluf glad beduusd van toen ‘k ongerleste diao’s vertoonde (je weet wel plaoyjes kijke met de toverlangtaere) van oud Laore, ho rustig en bedaord ’t was. ’t Enigste wat je op zo’n kiekie kan teugekomme is ’n paerdewaoge, in ’t arregste geval een autemebiel, ’n rijteuygje, of ’n ongdekarre van ’n Huizer bot of kaesboer, mar daer is alles mee ezaad. Toen ongze lammerton veur vijfenzestig jaor verom z’n eerste fiets ekocht ad, zee ze moeder, mijn grootje dus, teuge’n um: “je zalle ne wel niet gelove, en je zalle ’t ook wel niet doon, mar dat zeg ‘k je, as t’r ’n autemebiel ankomt, stap of”. Ik denk dat ongze lammerton nou helemaol gin meer op de fiets zou komme. Bart Krijnen

In de jaren tachtig waren de in Larens dialect geschreven stukjes van Bart Krijnen ? in de toenmalige Larense uitgave ‘De Laerbode’ uitermate populair. Aan inhoud hebben ze niets verloren zodat wij ze met veel plezier nogmaals plaatsen. 28 van deze verhalen zijn ingesproken door Nic Vos en op CD verschenen; à € 15 bij de HKL.

Oproep: weet u wie op deze foto staan?


Een groep Larense mannen in 1944/1945, allen lid van de Binnenlandse Strijdkrachten. Enkele namen zijn bekend. Bovenste rij staand vlnr: Gijs Willard (2e) en Toon van den Brink (3e); middelste rij zittend vlnr: Henk van den Brink (1e) en Piet Franzen (4e); voorste rij zittend vlnr: Jan van den Brink (4e) en Ger Dorant (5e). Graag willen we de andere namen weten én of de bovenstaande namen juist zijn. De informatie en verhalen kunt u mailen naar info@historischekringlaren.nl of schrijven naar Historische Kring Laren, 
Burg. van Nispenstraat 29, 1251 KE Laren. 
Foto uit de collectie van Ger Dorant.


Grote aantallen tanks in Laren in november 1944?

In Kwartaalbericht nr. 132 schreef ik een stukje onder de titel ‘Laren en Boxmeer, 70  jaar geleden’. Ernst Wortel maakte bij dat stuk 2 kanttekeningen. Een bij het stuk afgedrukte foto toont een gezelschap van 19 heren en twee dames. Volgens het bijschrift is de heer die midden vooraan zit in een rieten stoel de Larense Burgemeester Naud van der Ven. Ernst stelt dat dát onjuist is. Hij heeft gelijk. Resteert de vraag wie het dan wel is. De tweede kanttekening betreft mijn opmerking dat honderden Duitse tanks op 23-11-1944 Laren binnen reden. Die opmerking was gebaseerd op het oorlogsdagboek van Guus van Wersch. Ernst Wortel stelt dat dit onjuist moet zijn. Er zouden nooit honderden tanks het dorp Laren zijn binnengereden. In dit geval heeft Ernst ook gelijk, maar niet helemaal. Er zijn nooit honderden tanks in het centrum van Laren geweest. De tanks waarover Guus van Wersch - die overigens op de Velthuysenlaan woonde - schreef, reden over de Rijksweg naar het Kamp van Laren en de Palmkazerne. Daar zijn ze ook tweemaal aangevallen. Die aanvallen moeten op De Brink goed te horen zijn geweest. Zie het illegale Hilversumse krantje De Heraut van 27-11-1944.
Teun Koetsier


Een charismatische levenskunstenaar Tony Offermans (1854-1911)


Deel 4: Lieveling van de ‘Haagsche School en de Larensche Schildersbent’

Een charismatische levenskunstenaar Tony Offermans (1854-1911)

We hebben Offermans leren kennen als een door velen hoogst gewaardeerde vrolijke grappen- en grollenmaker, als serieus en succesvol kunstschilder en tekendocent, muziekliefhebber en bejubeld pianist en woordkunstenaar. Over Offermans is nog zoveel meer te vertellen, nog zoveel om te laten zien en zelfs muziek om te laten horen. De Larense kunsthandelaar Van Harpen heeft een aantal komische en ernstige belevenissen van zijn levenslustige vriend te boek gesteld. Uit de overlevering van de Haagse Schoolschilders en van de jongere kunstenaars uit de Larense schildersbent klinkt nog zo vaak de naam Offermans. Zij vertellen enthousiast wat hij voor hen heeft betekend.
Peter C.L. van der Ploeg

Lees het complete artikel in Kwartaalbericht 134, te koop bij de Historische Kring Laren, of wordt lid en ontvang uw gedrukte exemplaar 4 keer per jaar thuis.