zaterdag 21 juli 2018

“Werken in archief Historische King Laren geeft veel voldoening”

V.l.n.r.:  Ingeborg Capitain, Bep de Boer en Gerard Morsink
De Historische Kring Laren (HKL) is op zoek naar nieuwe vrijwilligers voor zijn archief in historisch centrum De Lindenhoeve. Wie er zin in heeft de huidige ploeg te versterken, is van harte welkom, want er is veel te doen. “Werken in het archief van de HKL geeft veel voldoening,” zegt Ingeborg Capitain, die als HKL-vrijwilliger actief is om bij te dragen aan het bewaren, bestuderen en etaleren van de geschiedenis van Laren. Zij is opgegroeid in Laren, is er ook getrouwd en heeft er gewerkt. Na vervolgens periodes gewoond te hebben in het Brabantse Oisterwijk en in Amsterdam, kwam zij begin 2017 terug in Laren. Zij zegt: “Het is er altijd al geweest, maar eigenlijk pas de laatste jaren realiseerde ik me hoe ongelofelijk mooi Laren toch is en dat het veel te bieden heeft. Ik deed in Amsterdam ook al vrijwilligerswerk en het leek me leuk om dat in Laren voort te zetten en ik heb me aangemeld bij de HKL. Uiteindelijk doe je vrijwilligerswerk altijd voor jezelf; jij bent tenslotte degene die er voldoening uit haalt en dat maakt dat je het doet. De voldoening die ik er uit haal is dat ik door de werkzaamheden in het archief zoveel meer te weten kom over de geschiedenis van Laren als dorp, maar ook van de voormalige bewoners, het ontstaan van de Erfgooiers, om maar een paar voorbeelden te noemen.”

Hart HKL
Het archief kan gerust “het hart” van de HKL genoemd worden, want om geschiedenis te kunnen bestuderen en etaleren moet er natuurlijk wel historisch materiaal verzameld zijn en worden. En moet dat materiaal ook nog kunnen worden teruggevonden. Pionier van het archief en ook actief als redactielid van het periodiek van de HKL, het Kwartaalbericht, is Bep de Boer. “Ik ben begonnen met het archief toen de Lindenhoeve ‘klaar was voor gebruik’. Dat was in 2001. Op de deel was nog niets en daar stond één grote tafel. Op die tafel lag een enorme verzameling van spullen die de leden hadden geschonken. Alles lag door elkaar. Dus ben ik in het najaar van 2001 begonnen met uitzoeken. Door met archiefdozen van A tot en met Z alles op een rijtje te zetten en te vullen met de juiste letter is het archief geworden wat het nu is,” vertelt Bep, die er aan toevoegt in Zutphen nog een paar dagen in het  gemeentearchief meegedraaid te hebben om te weten te komen hoe een archief functioneert. ”Later kregen we er drie bureaus bij en kwam er ook computerapparatuur met scanners om foto’s en ansichtkaarten te kunnen digitaliseren.” Bep houdt, geordend op jaren, ook een hele reeks mappen met krantenknipsels over Laren bij, die mede de basis vormen voor zijn redactionele bezigheden, zoals pas geleden nog over onderduikers in de Tweede Wereldoorlog of de criminaliteit in Laren in 1931.

Foto’s scannen
Op de Beeldbank van de HKL-website, die de komende tijd gemoderniseerd zal worden, zijn de eerste resultaten te zien van de fotoscanwerkzaamheden. Gerard Morsink heeft zich hierop toegelegd. Hij is geboren en getogen Laarder en laat enthousiast foto’s zien die hij bij z’n werkzaamheden tegenkwam. Zoals de boerderij aan de Smeekweg waar hij vroeger gewoond heeft, een foto van de Sint Jansprocessie op de Hilversumseweg met villa Vita Nuova in de verte (nog zonder snelweg A1) en een foto van (nu) oude auto’s op de Rijksweg. Gerard vertelt: “Het is leuk om hiermee bezig te zijn, omdat je verbanden kunt leggen.“ Zo zag hij op een foto dat de kruising bij het Bonte Paard er vroeger anders uitzag dan nu en schreef hij daar een artikel over voor het Kwartaalbericht. “Je zou eigenlijk elke week iets uit het archief moeten halen en daar aandacht aan besteden, ‘het juweeltje van de week’ of zoiets.”
Auto’s op de Rijksweg, midden jaren dertig, ter hoogte van de Witte Bergen. Waar de weg ligt op de foto, is nu de middenberm van de A1. De foto is genomen op het grondgebied van Eemnes in de richting van Laren. Waar rechts de bomen ophouden, begint Laren ongeveer.
Elke dag meer geschiedenis
In het hart van de HKL is veel werk te doen. Elke dag komt er geschiedenis bij die bewaard en geordend moet worden. De ontsluiting gebeurt inmiddels via een uitgebreide index in Excel op basis van een rubrieksindeling voor archieven. Behalve boeken, knipsels en divers audiovisueel materiaal hebben ook voorwerpen de aandacht. Bep de Boer maakt daar foto’s van, zodat ze ook digitaal bewaard kunnen worden.

Meer werk
De HKL kreeg onlangs het archief van de bekende Laarder Ernst Wortel erbij. Ingeborg is begonnen dat op te bergen en te ordenen, maar ook in het eigen archief is veel werk te doen. Wie een steentje bij wil dragen is van harte welkom. Om verschillende redenen, zoals overlijden en ziekte, is de ploeg kleiner geworden. Ingeborg zegt: “Als we de voortgang willen continueren moeten er zeker mensen bijkomen (het liefst ook met enige computerkennis) en ik denk dat we ook ons best moeten doen om duidelijk te maken dat de HKL in zijn algemeenheid en het archief in het bijzonder een plek is waar een ieder, jong of oud, die de schoonheid van Laren ziet en wil uitdragen (en behouden uiteraard) welkom is.” Ook Bep en Gerard vinden dat het archief extra handen en hersens goed kan gebruiken. 

Wie zin heeft mee te doen, kan zich melden bij HKL-bestuurslid Thijmen van der Zwaan, telefonisch op 06 21 97 05 02 of via zijn e-mailadres th.zwaan@gmail.com

zondag 20 mei 2018

Frank van Dijk schenkt filmpjes aan Historische Kring Laren




Frank van Dijk, die na een periode van veertien jaar op 1 september 2015 afscheid nam als waard van café t’ Bonte Paard, heeft een grote hoeveelheid filmmateriaal over Laren geschonken aan de Historische Kring Laren (HKL). Het gaat om zo’n zeventig filmpjes van elk een uur met alle ongesorteerde opnamen die in 2007 gebruikt zijn om de dvd ‘Laren in beeld; de mooiste gemeente van Nederland!’ van te maken. De HKL is zeer verheugd over de schenking.

Rob Ramselaar, die als vrijwilliger van de HKL de filmpjes gedigitaliseerd heeft, zegt: ‘Het gaat om ruw materiaal, Frank van Dijk heeft destijds alles wat los en vast zit laten filmen. Er staan heel veel interessante dingen op.’ Hij noemt onder andere: poorten bouwen ten behoeve van de Sint Jansprocessie, de voorbereiding in de Basiliek voor de processie, Kunst op de Brink, de kermis in Laren, de Speeltuinvereniging Ons Genoegen, de opbouw van de Poffertjeskraam, piekiesmarkt op Koningsdag, de Sinterklaasoptocht, het carnaval, diverse interviews met al of niet bekende Laarders, diverse bedrijven en horecagelegenheden, verschillende verenigingen en de natuur in en om Laren.

Van Dijk meldt: ‘Ik was veertien jaar waard van een kroeg met allure en ik heb die dvd in 6000 exemplaren laten verspreiden door heel Laren. Elk adres heeft er een gekregen. Ik vond het jammer om de onderliggende filmpjes weg te gooien en de HKL leek mij er een heel passende plek voor.’

De filmpjes plus de gedigitaliseerde versies worden bewaard in de Lindenhoeve, het historisch centrum van de HKL. Onderzocht wordt hoe ze daar te bekijken zijn. De HKL is ook bezig met voorbereidingen om thuis raadplegen van gedigitaliseerde films en foto’s meer en beter mogelijk te maken dan nu het geval is.

De Lindenhoeve, Burgemeester Van Nispenstraat 29, is elke zaterdagmiddag geopend van 14.00 tot 16.00 uur. Daarnaast elke derde donderdagavond van de maand, van 19.00 tot 21.00 uur.






vrijdag 23 maart 2018

Antoinetty geeft gastles op Montessori School over bomen

Dinsdagochtend (20/3) begonnen de leerlingen van groep 1 en 2 van juffen Gerda en Arja van de Montessorischool met een les over bomen door Antoinetty van den Brink. Dit in het kader van de Nationale Boomfeestdag die afgelopen week weer werd gehouden.
De gastles werd gegeven op initiatief van een van de ouders van de leerlingen, Bas Holshuijsen (voorzitter Historische Kring Laren): ‘Antoinetty, kan je de kinderen iets vertellen over Laren?’
En met veel plezier vertelde ze over de bomen in het mooie groene dorp. Over de hele dikke boom op het hertenkamp - wie kent hem niet -, over de berken en dennenbomen, en over het belang van bomen voor zoveel dingen. Het was een actieve les, waar de kinderen eerst aandachtig luisterden, meedachten over het belang van bomen en toen met een vergrootglas mochten zien hoe dennenappels vol zaden zitten en hoe bladnerven eruit zien. Kinderen attent maken op hun directe omgeving en hen leren ‘zien’ was het doel van Antoinetty. Zij adviseerde de kinderen om een ‘beschermboom’ te kiezen in hun omgeving en daar met zorg en aandacht naar te kijken. ‘Jong geleerd is oud gedaan’. Na deze spannende les maakten de kinderen een tekening van een boom.

foto van Historische Kring Laren.
foto van Historische Kring Laren.
foto van Historische Kring Laren.

donderdag 15 maart 2018

Tentoonstelling over Katholiek Laren in Lindenhoeve


Hoe begroeven de Rooms-Katholieke inwoners van Laren vroeger hun doden? Op die vraag geeft de nieuwe tentoonstelling van de Historische Kring Laren (HKL) in zijn centrum De Lindenhoeve antwoord. De tentoonstelling over Katholiek Laren zal het hele jaar blijven, maar wel qua inhoud gaan wisselen. Op dit moment staat de Rooms-Katholieke coöperatieve begrafenisvereniging Sint Barbara centraal. In de loop van het jaar zullen ook andere Rooms-Katholieke organisaties aan bod komen.

De achterwand in de Lindenhoeve is voornamelijk besteed aan het ‘Jan Berendse kerkhof’ en aan de zes kerken van Rooms-Katholiek Laren. In een vitrine ernaast worden doopboeken, missaaltjes en zang- en gebedenboeken getoond.

De Lindenhoeve, Burgemeester Van Nispenstraat 29, is elke zaterdagmiddag geopend van 14.00 tot 16.00 uur. Daarnaast elke derde donderdagavond van de maand, van 19.00 tot 21.00 uur.


Steek aanzegger De Wit
Opvallend in het tentoonstellingsgedeelte over Sint Barbara is een vitrine met de zwarte steek en versierselen van aanzegger Gijs de Wit. Ook zijn er hoeden van de dragers. Een andere vitrine toont diverse stukken uit boekhouding en administratie, zoals aandeelbewijzen. Verder zijn er teksten en foto’s over Sint Barbara en een aantal bidprentjes.

Jan Berendse kerkhof
Tussen de Vredelaan en de Verlengde Engweg heeft van 1842 tot 1911 het ‘Jan Berendse kerkhof’ gelegen, genoemd naar de eerste persoon die hier begraven werd. In verhalen werd dit een lugubere plek genoemd, omdat er personen terechtkwamen die zelf een eind aan hun leven hadden gemaakt en niet in gewijde grond mochten worden begraven.

Zes kerken
De zes kerken van Katholiek Laren zijn genummerd. De eerste is een kerk uit de achtste eeuw op de plek waar nu het Sint Janskerkhof is. Deze werd gesloopt in 1586. De tweede is van 1521. Die werd aan het begin van de Tachtigjarige Oorlog protestants (nu Johanneskerk).
Katholieken kwamen alleen nog in het verborgene bij elkaar in boerderijen of op andere plekken. Pas in 1760 mocht men van de overheid een ‘echte’ schuilkerk bouwen, de derde kerk. Die stond ongeveer op de plek waar nu de Goede Herderkapel staat. Het kastaltaar uit deze kerk is te zien in het gemeentehuis aan de Eemnesserweg. De tentoonstelling toont er een foto en beschrijving van
De vierde kerk was de Waterstaatskerk uit 1845, die (als vijfde) in 1925 is vervangen is door de huidige Sint Jansbasiliek. Als zesde kerk is er dan nog een beschrijving van de Goede Herderkerk, die bestaan heeft van 1955 tot 1984. Later is hier de Goede Herderkapel geplaatst.

Andere verenigingen
Het is de bedoeling dat na Sint Barbara ook aandacht wordt besteed aan andere RK verenigingen en instellingen, zoals het Rooms-Katholiek Werkliedenverbond. Ook zullen er in de periode van de Sint Jansprocessie prachtige zwart-wit foto’s van deze processie getoond worden.
Wie ideeën of materialen heeft voor de tentoonstelling is van harte welkom bij HKL-bestuurslid Thijmen van der Zwaan, tel. 035 – 6294945  th.zwaan@gmail.com of info@historischekringlaren.nl.

donderdag 22 februari 2018

"Het Sint Janskerkhof en middeleeuwse ideeen over leven na de dood"

Komt u woensdag 28 februari ook naar de lezing "Het Sint Janskerkhof en middeleeuwse ideeën over leven na de dood"?

De lezing in De Lindenhoeve is gratis en begint om 20.00 uur. Inloop vanaf 19.30 uur.
Hoe dachten de bewoners van het Gooi in de Middeleeuwen over het leven na de dood? Waarom cremeerden onze voorouders hun doden en gingen ze vanaf het begin van de achtste eeuw over tot begraven? Deze en nog veel meer vragen komen aan de orde in een voordracht door dr. Henk Michielse.

Met de lezing start ook onze nieuwe tentoonstelling met dit jaar het thema 'Katholiek Laren'. Gedurende het jaar zal de tentoonstelling extra aangevuld worden met stukken rondom een specifiek aspect van het katholieke leven van Laren, zoals de Sint Jansprocessie en de Broederschap.